صبحي الصالح ( مترجم : محمد مجتهد شبسترى )
39
مباحث في علوم القرآن ( پژوهشهائى درباره قرآن و وحى ) ( فارسى )
آيات نكوهش بتها را بردار ) بگو من حق ندارم كه آن را از پيش خود تغيير دهم ، فقط از چيزى كه بر من وحى مىشود پيروى مىكنم . من اگر معصيت پروردگارم را كنم از مجازات روز بزرگ ( قيامت ) مىترسم . بگو اگر خدا مىخواست اين آيات را بر شما نمىخواندم و از آن آگاهتان نمىكردم ، چه اينكه مدتها پيش ازين در ميان شما زندگى نمودم ، آيا در نمىيابيد ؟ در قرآن ، به خصوص در رابطه با جدا كردن خالق و مخلوق ، بارها تصريح شده كه پيامبر ( ص ) بشرى مانند ديگران است و جز اينكه وظيفهء ابلاغ رسالت بر عهدهء اوست ، فرقى با ديگران ندارد . نه خزائن خداوند را مالك است و نه غيب مىداند و نه براى خود غير از خلقت و صفات انسانى ، نوعى صفت فرشتهاى قائل است : قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ يُوحى إِلَيَّ أَنَّما إِلهُكُمْ إِلهٌ واحِدٌ ( كهف - 110 ) بگو من بشرى هستم مانند شما و به من وحى مىشود كه معبود شما خداى يكتا است . قُلْ لا أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعاً وَ لا ضَرًّا إِلَّا ما شاءَ اللَّهُ وَ لَوْ كُنْتُ أَعْلَمُ الْغَيْبَ لَاسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِ وَ ما مَسَّنِيَ السُّوءُ ( اعراف - 188 ) بگو من براى نفس خود مالك هيچ نفع و ضررى نيستم مگر آنچه خدا بخواهد و اگر از پيش خود علم غيب مىدانستم ، خير فراوان براى خود عائد مى - ساختم و رنج و ناگوارى دامن مرا فرا نمىگرفت . قُلْ لا أَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي خَزائِنُ اللَّهِ وَ لا أَعْلَمُ الْغَيْبَ وَ لا أَقُولُ لَكُمْ إِنِّي مَلَكٌ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا ما يُوحى إِلَيَّ ( انعام - 50 ) بگو من نميگويم خزائن خدا نزد من است و من آگاه از غيب نيستم ( جز آنچه خدا به من مىآموزد ) و به شما نميگويم من فرشتهام - من تنها از آنچه به من وحى مىشود پيروى مىكنم . اينكه در اول آيات نامبرده ، لفظ « بگو » وارد شده ، يك نكتهء اساسى